Ik ben vrij goed in dingen kwijtraken. Mijn sleutels. Mijn telefoon terwijl ik ermee aan het bellen ben. Af en toe een zonnebril.

Maar 150.000 liter water?

Dat leek me zelfs voor mij wat ambitieus.

Toch was dat ongeveer het verschil toen ik onlangs naar mijn watermeter keek. Eind juli stond hij rond de 339 kubieke meter. Half september zag ik ineens 491 staan.

Ik heb een tuin in Noord-Portugal. Met planten. Veel planten inmiddels. En omdat een Portugese zomer zonder water voor de gemiddelde hortensia ongeveer hetzelfde doet als drie weken Sahara, ligt er natuurlijk een irrigatiesysteem.

Dus ja, ik verwacht meer water te gebruiken dan iemand met drie geraniums op een Amsterdams balkon.

Maar dit was wel héél enthousiast.

Het begon met zes kiwi’s

Het hele verhaal begon maanden geleden met zes kiwi’s langs de carport.

De tuinman legde leidingen, er kwamen slangen onder het worteldoek, daar gingen grote witte kiezels overheen en ik kreeg instructies over water geven.

Ik zag slangen liggen. Ik zag kraantjes. Ik zag water.

Prima.

Tot vijf van de zes kiwi’s doodgingen.

Dat vond ik op zichzelf al een prestatie, want later bleek dat er ondertussen juist enorme hoeveelheden water door de meter gingen.

We hebben lekkages gehad, leidingen zijn gerepareerd, een andere tuinman heeft gegraven en op enig moment wist eigenlijk niemand meer precies welk slangetje waarheen liep.

Inclusief ikzelf.

Sterker nog: toen iemand mij deze week vroeg of ik de kraan van de irrigatie even kon dichtzetten, realiseerde ik me dat ik niet eens wist welke kraan dat was.

Er zijn momenten waarop integreren in Portugal minder over pastéis de nata gaat en meer over met drie Portugese mannen naar een verzameling zwarte plastic slangen kijken.

Toen ben ik foto’s gaan maken

Op 24 juli stond de watermeter rond de 339 m³.

Op 19 september: 491 m³.

Dat is een verschil van ongeveer 152.000 liter.

Mijn normale verbruik is volgens mijn waterrekening ongeveer 12 m³ per maand. Zelfs met een tuin erbij hoef je geen rekenwonder te zijn om te bedenken dat hier iets niet klopt.

Dus ben ik de meter gaan fotograferen.

Niet één keer, maar steeds opnieuw. Met het tijdstip erbij.

En daar leerde ik meteen iets van.

Op mijn Portugese watermeter zijn de zwarte cijfers de kubieke meters. De rode cijfers zijn de decimalen. Een verschil van 0,001 m³ is dus één liter.

Dat lijkt simpel.

Tot je met je telefoon boven zo’n meter hangt en een rood cijfer precies halverwege twee standen staat. We hebben hier zelfs een keer gedacht dat mijn watermeter achteruitliep.

Dat zou overigens een uitstekende oplossing voor mijn probleem zijn geweest.

Helaas.

122 liter in één nacht

Zaterdagmiddag om 15.26 uur stond de meter op:

491,310 m³

Zondagochtend om 08.14 uur:

491,432 m³

In 16 uur en 48 minuten was er dus 122 liter water gebruikt.

Gemiddeld 7,3 liter per uur.

Nu moet je daar niet meteen van maken dat ik een lek van precies 7,3 liter per uur heb. Ik heb in die tijd gewoon thuis gewoond. Toilet gebruikt. Handen gewassen. Water gepakt.

Maar ’s nachts doe ik zelfs in Portugal vrij weinig met 122 liter water.

Dus nu volgt de echte test: meter fotograferen, alles uit, een paar uur nergens aankomen en daarna opnieuw kijken.

Loopt hij dan nog steeds door, dan weet je dat het water ergens heen gaat waar jij het niet naartoe hebt gestuurd.

Voor of na de meter?

Daar kwam vervolgens een interessante Portugese discussie bij.

Het waterbedrijf vertelde dat zij alleen verantwoordelijk zijn voor lekkages vóór de meter.

Dat klinkt logisch.

Alleen kan een lek vóór de meter onmogelijk verklaren waarom míjn meter 152 kubieke meter verder staat. Water dat mijn meter registreert, is er immers doorheen gegaan.

De vraag is dus vooral: waar gaat het ná de meter naartoe?

In het Portugees heet je particuliere installatie de rede predial. En juist dat begrip is handig om te kennen als je ooit hetzelfde probleem krijgt.

Want verantwoordelijkheid voor het repareren van een lek en de manier waarop een uitzonderlijk hoge waterrekening wordt behandeld, zijn twee verschillende zaken.

De Portugese toezichthouder ERSAR heeft regels voor aantoonbare breuken in de particuliere installatie — rotura na rede predial. Bij een bewezen lekkage kan de facturering anders worden behandeld en kunnen ook onderdelen van de rekening die samenhangen met riool en afval worden gecorrigeerd als dat water aantoonbaar niet in het riool terechtkwam.

Je hoeft dus niet automatisch te denken: mijn leiding, mijn probleem, ik betaal alles en klaar.

Maar je moet het wel kunnen aantonen.

Daarom fotografeer ik tegenwoordig mijn watermeter alsof het mijn kleinkind is

Datum erbij. Tijd erbij. Stand goed zichtbaar.

En als de loodgieter maandag het lek vindt, wil ik ook graag op zijn factuur zien staan:

“Fuga/rotura na rede predial.”

Oftewel: lekkage/breuk in de particuliere waterinstallatie.

Foto van het lek erbij. Foto na de reparatie. Oude waterrekeningen bewaren.

Want tegen de tijd dat er een rekening op de mat valt voor een zwembad vol water dat je nooit hebt gezien, is “volgens mij lekte er ergens iets” een stuk minder overtuigend.

Twee Portugese zinnen die ik inmiddels wél uit mijn hoofd ken

Voor wie hier ook een huis heeft:

Tenho uma fuga de água depois do contador.

Ik heb een waterlek na de meter.

En bij de gemeente:

Quero pedir a correção da fatura devido a uma rotura comprovada na rede predial.

Ik wil correctie van de rekening aanvragen vanwege een aantoonbare breuk in de particuliere waterinstallatie.

Mijn gemeente, Cabeceiras de Basto, heeft daar zelfs een procedure voor het betwisten van een waterfactuur voor.

En waar zijn die 150.000 liter nu?

Dat weet ik dus nog niet.

Een deel is normaal huishoudelijk gebruik geweest. Een deel ging uiteraard naar de tuin. Mogelijk heb ik de irrigatie een tijd open laten staan zonder precies te beseffen wat er gebeurde. En we weten dat er eerder lekkages zijn geweest.

Maar ergens in dat verhaal zit nog een hoeveelheid water waar ik geen goede verklaring voor heb.

Maandag komt de loodgieter terug.

Tot die tijd kijk ik vaker naar mijn watermeter dan naar Netflix.

Wordt vervolgd.