Um coração partido também mexe com o cérebro

Sabes racionalmente que acabou.

Talvez até saibas que aquela relação já não te fazia bem.

E, mesmo assim, continuas a pensar naquela pessoa. Pegas no telemóvel sem razão. Dormes pior. Ficas mais ansioso/a. Ou aparece uma vontade enorme de chocolate, vinho ou qualquer coisa que dê um alívio rápido.

Depois alguém diz:

“Tens de deixar ir.”

Se fosse assim tão simples, ninguém sofria durante semanas ou meses depois de uma separação.

Porque o desgosto amoroso não acontece apenas na tua cabeça.

O corpo e o sistema nervoso também reagem.

o cérebro perde uma fonte de segurança

Quando temos uma ligação forte com alguém, o cérebro associa essa pessoa a segurança, recompensa e familiaridade.

A voz.

As mensagens.

Um abraço.

As rotinas.

A sensação de saber que aquela pessoa está lá.

O sistema opioide natural do cérebro — onde entram também as endorfinas — participa na ligação social, na sensação de conforto e na regulação da dor.

Quando uma relação termina de repente, essa fonte de segurança desaparece.

Mas o cérebro ainda a procura.

É por isso que uma separação pode, por vezes, parecer quase uma espécie de abstinência.

A parte racional sabe que acabou.

A biologia ainda não percebeu isso completamente.

porque é que algumas pessoas sofrem mais do que outras?

Nem todos reagimos da mesma forma à rejeição ou à perda.

A nossa resposta ao stress é influenciada pela história de vida, pelas experiências anteriores e até por mecanismos epigenéticos.

A epigenética estuda, entre outras coisas, a forma como determinadas experiências podem influenciar a expressão dos nossos genes.

Um dos sistemas interessantes neste contexto envolve o gene POMC, que participa na produção de substâncias como a beta-endorfina.

Isto não significa que exista um “gene do abandono”.

Mas mostra uma coisa importante:

as experiências anteriores podem influenciar a forma como o sistema nervoso reage mais tarde à proximidade, ao stress e à perda.

Por isso, para algumas pessoas, uma rejeição não é apenas triste.

É profundamente desorganizadora.

anandamida: aprender que já não há perigo

Outro sistema fascinante é o sistema endocanabinoide.

Uma das suas moléculas é a anandamida.

A anandamida participa na regulação do stress e num processo chamado fear extinction — a diminuição progressiva de uma resposta de medo aprendida.

Imagina:

Recebias uma mensagem todas as manhãs.

A relação termina.

No dia seguinte acordas e procuras automaticamente o telemóvel.

E sentes logo aquele aperto.

O mesmo pode acontecer com uma música, um restaurante, um cheiro ou uma fotografia.

A memória não precisa de desaparecer.

O cérebro precisa de aprender uma coisa nova:

“Eu lembro-me disto, mas neste momento estou em segurança.”

Esse processo leva tempo.

Mas pode ser apoiado.

alimentação e fitoterapia podem ajudar?

Não acredito que se possa tratar um coração partido apenas com suplementos.

Mas acredito que podemos criar melhores condições biológicas para o cérebro recuperar.

Uma substância interessante é o kaempferol, um flavonoide presente, por exemplo, nos brócolos, na couve e nas alcaparras.

Em investigação laboratorial, o kaempferol consegue inibir a enzima FAAH, que degrada a anandamida.

Isto torna-o interessante do ponto de vista neurobiológico.

Mas convém manter os pés no chão:

não significa que tomar kaempferol faça desaparecer o sofrimento emocional.

É uma peça de um puzzle muito maior.

Também a apigenina, presente por exemplo na salsa, no aipo e na camomila, está a ser estudada pelos seus efeitos sobre sistemas relacionados com o GABA, stress e neuroplasticidade.

Mais uma vez: apoio, não milagre.

e uma coisa muito simples: vai para a natureza

Uma das melhores coisas que podes fazer quando o cérebro está sobrecarregado é extremamente simples.

Sai de casa.

Caminha.

De preferência num ambiente verde.

Estudos sobre exposição à natureza e forest bathing mostram efeitos positivos no stress, ansiedade e cortisol.

E há ainda outro benefício:

quando estás a caminhar, não estás sentado/a a verificar pela décima vez se a outra pessoa está online.

Às vezes, isso já é uma intervenção importante.

cuidado com os atalhos

Quando sentimos vazio, o cérebro procura recompensa rápida.

Então aparecem:

• açúcar
• chocolate
• álcool
• comida altamente processada
• redes sociais
• aplicações de encontros
• mensagens que sabemos que não devíamos enviar

Durante alguns minutos, sentimos alívio.

Mas se todas as emoções difíceis forem seguidas por uma recompensa rápida, o cérebro aprende:

“Não consigo suportar este sentimento sem fugir dele.”

E é precisamente o contrário que queremos ensinar.

Quero que o sistema nervoso aprenda:

“Consigo sentir isto e continuo em segurança.”

o que faria primeiro?

Eu começaria pelo básico.

Boa alimentação.

Proteína suficiente.

Refeições regulares.

Sono.

Movimento.

Luz natural.

Natureza.

Menos álcool e menos açúcar como anestesia emocional.

E algum tempo longe das coisas que reativam constantemente a ferida.

Parece simples.

Mas biologicamente faz muita diferença.

o que tem isto a ver com o Nederland Slank?

Muito.

No Nederland Slank não olhamos apenas para o peso.

Eu quero perceber porque é que o corpo faz aquilo que faz.

Stress, sono, hormonas, insulina, alimentação e sistema nervoso estão ligados.

Por isso, não começamos simplesmente com:

“Come menos.”

Olhamos para o metabolismo, análises sanguíneas, alimentação e, quando faz sentido, também para os mecanismos neurobiológicos que influenciam o comportamento alimentar.

Porque às vezes o problema não é falta de força de vontade.

É um organismo que ainda está em modo de sobrevivência.

Queres perceber melhor o que o teu corpo precisa para voltar ao equilíbrio? Marca uma consulta no Nederland Slank e analisamos o que está por trás dos teus sintomas, do teu metabolismo e do teu comportamento alimentar.

Je weet rationeel dat het voorbij is.

Je weet misschien zelfs dat die relatie helemaal niet goed voor je was.

En tóch kijk je op je telefoon. Tóch denk je steeds aan die ene persoon. Je slaapt slechter, hebt minder rust in je lijf en krijgt ineens trek in chocola, wijn of alles wat maar even een prettig gevoel geeft.

Dan hoor je vaak: je moet het gewoon loslaten.

Daar heb ik eerlijk gezegd niet zoveel mee.

Want als loslaten alleen een kwestie van besluiten was, zou niemand weken of maanden wakker liggen van een verbroken relatie.

Liefdesverdriet zit namelijk niet alleen in je gedachten. Je hele zenuwstelsel doet mee.

waarom een relatiebreuk lichamelijk pijn kan doen

We maken vaak een kunstmatig onderscheid tussen lichamelijke en emotionele pijn.

Je snijdt in je vinger: lichamelijk.

Iemand van wie je houdt wijst je af: emotioneel.

Maar je hersenen maken dat onderscheid lang niet zo netjes.

Bij sociale afwijzing worden hersensystemen actief die ook betrokken zijn bij pijn, stress en beloning. Daarnaast spelen je eigen opioïden — waaronder endorfinen — een rol bij verbinding, sociale veiligheid en het dempen van pijn.

En daar wordt het interessant.

Wanneer iemand langere tijd belangrijk voor je is, gaat die persoon onderdeel uitmaken van de manier waarop jouw zenuwstelsel zich reguleert.

Een stem.

Een berichtje.

Een arm om je heen.

Samen eten.

Weten dat iemand er vanavond weer is.

Je brein koppelt dat allemaal aan vertrouwdheid en veiligheid.

En dan stopt het.

Van de ene op de andere dag is die bron van vertrouwdheid verdwenen, terwijl je brein hem nog wel verwacht.

Dat is een van de redenen waarom liefdesverdriet soms bijna op ontwenningsverschijnselen lijkt.

Je verstand weet dat de relatie voorbij is.

Je biologie zoekt nog steeds naar wat er gisteren wel was.

waarom de één sneller loslaat dan de ander

Dan krijg ik meteen een andere interessante vraag:

Waarom is de ene persoon drie weken verdrietig, terwijl iemand anders maandenlang volledig ontregeld raakt?

Dat heeft niet alleen met karakter te maken.

Onze reactie op verlies wordt mede gevormd door eerdere ervaringen, stressregulatie en waarschijnlijk ook door epigenetische processen.

Epigenetica gaat niet over het veranderen van je DNA zelf, maar over de vraag welke genen harder of zachter worden afgelezen.

Een interessant voorbeeld is het POMC-gen.

Uit POMC worden verschillende stoffen gevormd, waaronder bèta-endorfine. Onderzoek laat zien dat vroege stress en jeugdervaringen samen kunnen gaan met veranderingen in de regulatie van POMC en andere systemen die betrokken zijn bij stress.

Dat betekent niet dat er zoiets bestaat als één verlatingsangst-gen.

Zo simpel werkt het niet.

Maar het laat wel iets belangrijks zien:

wat je hebt meegemaakt kan invloed hebben op de manier waarop je zenuwstelsel later op verlies en verbinding reageert.

En dat verklaart ook waarom zeggen “stel je niet zo aan” ongeveer het minst behulpzame advies is dat je iemand kunt geven.

soms voelt juist nabijheid onveilig

Er gebeurt nog iets vreemds.

Sommige mensen verlangen enorm naar verbinding, maar raken juist onrustig zodra iemand echt dichtbij komt.

Dan ontstaat een soort jojo-effect.

Eerst veel aantrekkingskracht.

Dan verbinding.

Dan paniek.

Afstand nemen.

Iemand weer missen.

Toch teruggaan.

En vervolgens begint hetzelfde opnieuw.

Binnen de neurobiologie en integratieve epigenetica kun je dat bekijken als een zenuwstelsel dat nabijheid niet volledig met veiligheid heeft leren verbinden.

Je wilt de ander dichtbij.

Maar ergens in je systeem gaat tegelijkertijd een alarm af.

Dat vind ik een veel interessantere verklaring dan meteen zeggen dat iemand bindingsangst heeft en het daarbij laten.

Want als je begrijpt wat er biologisch gebeurt, kun je ook kijken hoe je dat systeem beter kunt ondersteunen.

anandamide: leren dat het gevaar voorbij is

Een tweede systeem waar ik bijzonder in geïnteresseerd ben, is het endocannabinoïde systeem.

Een van de stoffen daarin heet anandamide.

Anandamide speelt onder andere een rol bij stressregulatie en het afzwakken van aangeleerde angstreacties.

Dat laatste is belangrijk.

Stel dat je iedere ochtend een bericht van iemand kreeg.

De relatie stopt.

Je wordt wakker.

Je pakt automatisch je telefoon.

En nog voordat je bewust hebt nagedacht, voel je die steek.

Dat is een aangeleerde reactie.

Hetzelfde kan gebeuren bij:

• een liedje
• een restaurant
• een geur
• een bepaalde straat
• een foto
• een melding op je telefoon

Je hoeft die herinneringen niet uit je hoofd te wissen.

Je hersenen moeten iets anders leren:

ik herinner me dit, maar er is op dit moment geen gevaar.

In de neurowetenschappen noemen we dat fear extinction: de oude herinnering verdwijnt niet, maar de alarmreactie die eraan gekoppeld is wordt steeds zwakker.

En precies daarin speelt het endocannabinoïde systeem een interessante rol.

kan voeding daarbij helpen?

Hier wordt het voor mij praktisch.

Want verdriet hoef je niet weg te slikken met supplementen.

En ik geloof ook niet dat je een verbroken relatie kunt behandelen met één potje pillen.

Maar je kunt je zenuwstelsel wél betere voorwaarden geven om te herstellen.

kaempferol

Een interessante plantaardige stof is kaempferol.

Kaempferol zit bijvoorbeeld in broccoli, boerenkool, kappertjes en sommige andere groenten en kruiden.

In laboratoriumonderzoek blijkt kaempferol het enzym FAAH te kunnen remmen.

FAAH breekt anandamide af.

Minder snelle afbraak van anandamide is neurobiologisch interessant omdat sterkere anandamidesignalering betrokken is bij stressregulatie en het uitdoven van angstreacties.

Maar hier wil ik wel precies blijven.

We kunnen op basis van dat onderzoek niet zeggen:

neem kaempferol en je bent over je ex heen.

Zo werkt wetenschap niet.

Ik zie het liever als een van de voedingsstoffen waarmee we mogelijk de biologische omstandigheden ondersteunen waarbinnen herstel kan plaatsvinden.

apigenine

Ook apigenine vind ik interessant.

Het komt onder andere voor in peterselie, selderij en kamille.

Apigenine wordt onderzocht vanwege effecten op onder meer GABA, stressregulatie, neuro-inflammatie en neuroplasticiteit.

GABA is een belangrijke remmende neurotransmitter. Simpel gezegd: het helpt je hersenen om niet voortdurend op vol vermogen te blijven vuren.

En dat is precies wat iemand met veel piekeren soms nodig heeft.

Niet nóg meer analyseren.

Maar een zenuwstelsel dat af en toe weer gewoon uit de alarmstand komt.

en dan iets heel ingewikkelds: ga naar buiten

Ik kan natuurlijk een ingewikkeld verhaal schrijven over receptoren, enzymen en neurotransmitters.

Maar soms is een van de beste interventies verrassend simpel.

Loop het bos in.

Boswandelingen en zogenoemd forest bathing worden in onderzoek in verband gebracht met minder ervaren stress, minder angst en tijdelijke dalingen van cortisol.

Bomen produceren bovendien vluchtige stoffen die phytoncides worden genoemd. Er wordt onderzocht of deze mede bijdragen aan de effecten die verblijf in een bos op ons lichaam heeft.

Of een boswandeling letterlijk je amygdala repareert?

Dat zou ik niet beweren.

Maar ik durf wel te zeggen dat een uur tussen de bomen voor een overprikkeld brein meestal een slimmer experiment is dan een uur naar WhatsApp kijken of iemand al online is.

pas op voor de snelle dopamine-oplossingen

Hier gaat het na liefdesverdriet vaak mis.

Je voelt leegte.

En je brein wil die leegte zo snel mogelijk oplossen.

Dus krijg je ineens enorme behoefte aan:

• suiker
• chocola
• alcohol
• junkfood
• eindeloos scrollen
• datingapps
• steeds opnieuw foto’s bekijken
• tóch nog één bericht sturen

Dat heeft een logica.

Je brein zoekt een snelle verandering in hoe je je voelt.

Alleen train je jezelf daarmee ook iets aan.

Elke keer als ik deze emotie voel, moet ik eraan ontsnappen.

En dat helpt uiteindelijk niet bij loslaten.

Juist het tegenovergestelde is nodig.

Je zenuwstelsel moet opnieuw ervaren:

ik kan dit gevoel hebben zonder dat ik eraan onderdoor ga.

Dat is herstel.

wat zou ik zelf als eerste aanpakken?

Niet alles tegelijk.

Ik zou beginnen met de biologie zo stabiel mogelijk te maken.

Denk aan:

• voldoende eiwitten en volwaardige voeding
• regelmatige maaltijden in plaats van de hele dag snaaien
• voldoende slaap
• daglicht en beweging
• dagelijks naar buiten
• alcohol tijdelijk beperken
• niet iedere stressreactie oplossen met suiker
• afstand nemen van prikkels die je obsessief opnieuw activeren

En vooral: verwacht niet van jezelf dat je binnen drie dagen niets meer voelt.

Loslaten is geen knop.

Het is een leerproces van je brein.

kan ik dit zelf?

Voor een normale rouwreactie na het einde van een relatie kan dat vaak prima.

Goed eten, slapen, bewegen, mensen zien, nieuwe ervaringen opdoen en je zenuwstelsel niet voortdurend opnieuw activeren zijn allemaal dingen die je zelf kunt beïnvloeden.

Blijf je echter maandenlang extreem angstig, slaap je nauwelijks, functioneer je niet meer of merk je dat oude trauma’s volledig worden opengetrokken, dan is alleen voeding niet genoeg.

Dan moet je breder kijken.

En dat vind ik belangrijk om erbij te zeggen.

Voeding is krachtig.

Maar voeding is niet voor ieder probleem de volledige behandeling.

wat heeft dit met nederland slank te maken?

Meer dan je misschien denkt.

Bij Nederland Slank kijken we niet alleen naar kilo’s.

Ik wil begrijpen waarom je lichaam doet wat het doet.

Stress, slaap, insuline, voeding, neurotransmitters en je hormonale systeem beïnvloeden elkaar voortdurend.

Wie chronisch gestrest is, slecht slaapt en de hele dag zijn beloningssysteem probeert te repareren met suiker en snelle koolhydraten, krijgt een totaal andere metabole situatie dan iemand die goed gereguleerd is.

Daarom beginnen we bij Nederland Slank niet met:

eet gewoon minder.

We kijken naar je metabolisme, je bloedwaarden, je voeding en waar nodig ook naar de neurobiologie die je gedrag aanstuurt.

Dat kost ook inzet van jouw kant.

Ik kan je lichaam niet voor je herstellen.

Maar ik kan wel veel gerichter laten zien waar je kunt beginnen.

Wil je weten wat jouw lichaam nodig heeft om weer beter te reguleren? Plan dan een intake bij Nederland Slank. Dan kijken we niet alleen naar wat je eet, maar naar wat er biologisch achter je klachten en je eetgedrag gebeurt.

Why letting go is not just a matter of willpower — and how you can support the biology of recovery

We tend to talk about heartbreak as if it were purely emotional.

You have to accept it.
Stop thinking about them.
Move on.
Give it time.

But anyone who has experienced a painful breakup, rejection or abandonment knows that it does not feel like a simple thought you can switch off.

Your body reacts too.

You may wake up with a knot in your stomach. You cannot stop thinking. You check your phone even though you know there will be no message. You lose your appetite — or suddenly crave sugar, alcohol and comfort food. You may feel restless, unsafe or almost physically ill.

That is because heartbreak is not only psychological.

It is also neurobiological.

Research into social rejection shows that some of the brain systems involved in physical pain, stress regulation, reward and social connection are also activated when we feel rejected or excluded. The endogenous opioid system — the system in which our own endorphins operate — responds directly to both social acceptance and rejection.

This gives us a completely different way of looking at heartbreak.

Not as weakness.

Not as lack of discipline.

But as a nervous system that has temporarily lost an important source of safety and regulation.

Your own internal safety system

Endorphins are usually associated with exercise or the so-called “runner’s high”, but that is only part of their role.

Our endogenous opioid system is also involved in attachment, social reward, pain regulation and feelings of connection and safety. Current research supports an important relationship between social bonding and the endogenous opioid system, although the precise mechanisms in human attachment are still being investigated.

When you feel deeply connected to another person, your nervous system gradually learns:

I am safe here.

The sound of their voice, physical contact, familiar routines, messages, shared meals and simply knowing that person is there can all become part of your biological regulation.

Then the relationship disappears.

And your nervous system has not caught up yet.

One way to understand this is as an endorphin crash: the external source of familiarity, connection and reward suddenly vanishes while the brain is still expecting it.

That may help explain why heartbreak can resemble withdrawal.

Your rational brain may understand perfectly well that the relationship has ended.

Your biology is still looking for the person.

Why rejection affects some people much more deeply than others

Not everybody responds to a breakup in the same way.

One person is devastated for several days but gradually regains equilibrium. Another may remain dysregulated for months, experiencing intense abandonment anxiety, obsessive thinking or an almost unbearable need to reconnect.

Part of that difference is shaped by our history.

Early-life stress and adversity can leave measurable epigenetic signatures in genes involved in stress regulation. One of the systems being studied is POMC — proopiomelanocortin. POMC is a precursor molecule from which several biologically active peptides are produced, including β-endorphin.

Studies in both animals and humans show that childhood adversity can be associated with altered methylation of POMC and other genes involved in the stress response.

That does not mean there is one “abandonment gene”, nor that we can look at POMC and predict someone’s attachment style.

But it does illustrate something important:

The way we respond to emotional stress is partly shaped by biology, and biology itself can be shaped by earlier experiences.

This is one of the most interesting areas where neurobiology, psychology and epigenetics meet.

When love itself activates the alarm system

There is another paradox.

For someone who has learned early in life that closeness can also mean unpredictability, rejection or pain, intimacy may activate two opposing systems at once.

Part of you wants to move closer.

Another part of your nervous system says:

Danger.

This can create the confusing push-pull pattern we often see in relationships: intense attraction, followed by anxiety, withdrawal, panic or an urge to escape as soon as genuine emotional intimacy develops.

Within the integrative epigenetic model described by Lucas Flamend in The Endorphin Recovery Plan, this is discussed in terms of disturbed endorphin regulation and what he describes as endorphinergic stress. His work combines the endogenous opioid system with the endocannabinoid system, stress biology, trauma and epigenetic regulation.

Whether we use that particular model or the broader language of attachment and stress neurobiology, the principle is useful:

Sometimes the problem is not that someone does not want connection. Their nervous system has learned to experience connection as potentially unsafe.

Anandamide: the biology of letting go

And then there is another fascinating system: the endocannabinoid system.

One of its best-known signalling molecules is anandamide, sometimes nicknamed the “bliss molecule”.

I prefer to think of it in this context as part of our biological letting-go system.

Anandamide is involved in stress regulation, emotional learning and the extinction of fear responses. One of the enzymes responsible for breaking anandamide down is called FAAH — fatty acid amide hydrolase.

This matters because experimental human research has shown that reduced FAAH activity, and therefore stronger anandamide signalling, is associated with improved extinction of learned fear and lower stress reactivity. Pharmacological FAAH inhibition has even produced a large rise in anandamide in experimental studies and improved the recall of fear-extinction learning.

Think about what happens after a painful breakup.

You see a photograph.

A song comes on.

You drive past a familiar place.

Your phone makes a sound.

And within milliseconds the old emotional programme fires.

The goal is not to erase the memory.

The brain has to learn:

This memory exists, but I am safe now.

That is essentially what fear-extinction learning does.

The memory remains.

The alarm attached to it gradually becomes weaker.

Can nutrition and phytotherapy support this process?

This is where things become especially interesting from an integrative perspective.

We cannot supplement away grief. Neither should we try.

Grief contains information and requires processing.

But we can create biological conditions in which the brain has a better chance of regulating itself.

Kaempferol and the endocannabinoid system

Kaempferol is a naturally occurring flavonoid found in foods including broccoli and endive.

In laboratory research comparing commonly occurring flavonoids, kaempferol was the most potent inhibitor of FAAH that was tested. By reducing FAAH activity in cells, it reduced the breakdown of anandamide.

That makes kaempferol particularly interesting from an integrative epigenetic perspective.

But there is an important distinction.

The laboratory evidence demonstrates FAAH inhibition in vitro. We cannot yet conclude that taking a particular dose of kaempferol automatically produces a clinically meaningful increase in brain anandamide in humans.

So I see kaempferol as a promising nutritional tool, not as a drug-like treatment for heartbreak.

Apigenin and nervous-system calm

Another interesting flavonoid is apigenin, naturally present in parsley, celery and chamomile.

Apigenin has been studied for its effects on GABAergic signalling, stress pathways, neuroinflammation and neuroplasticity. Animal studies suggest anxiolytic and antidepressant-like effects and possible involvement of GABA, monoamines and BDNF-related signalling. Human clinical evidence, however, is still limited.

Within integrative protocols it may therefore be considered as part of a broader strategy aimed at reducing excessive nervous-system arousal — rather than as a stand-alone treatment.

The goal is simple:

Your brain needs to experience calm without needing the other person to create that calm for you.

That is a major part of recovery.

Go into the forest

One of the simplest interventions is also one of my favourites:

Walk among trees.

Forest exposure — often studied as shinrin-yoku or forest bathing — has repeatedly been associated with reductions in perceived stress, anxiety and short-term cortisol levels.

Trees also release volatile organic compounds often referred to as phytoncides. These compounds are being investigated as one possible biological mechanism behind some of the effects of forest exposure, alongside movement, quiet, light, sensory input and removal from an overstimulating environment.

I would not claim that inhaling phytoncides literally “repairs your amygdala”.

The science is not that far yet.

But we do know enough to say this:

A stressed human nervous system generally functions better after time in nature than after another hour of staring at a telephone waiting for somebody to text.

And sometimes that is precisely the intervention you need.

Be careful with the quick fixes

Heartbreak creates an uncomfortable emptiness.

And the brain hates emptiness.

So it starts searching for something that will change its state quickly.

Wine.

Chocolate.

Sugar.

Fast food.

Endless scrolling.

Dating apps.

Checking your ex’s social media.

Sending “just one more” message.

Each of these can create a short-lived shift in reward, arousal or emotional pain.

But there is a problem.

If every uncomfortable feeling is immediately followed by a dopamine-producing behaviour, the brain never properly learns:

I can feel this emotion and still be safe.

Alcohol can additionally disturb sleep and emotional regulation, while highly rewarding foods and compulsive digital behaviours can keep reward-seeking loops active.

The goal after heartbreak is therefore not to eliminate every difficult feeling.

It is to stop repeatedly teaching the brain that the difficult feeling can only be survived by escaping from it.

Heartbreak needs time — but time is not the only ingredient

“You just need time” is only partly true.

Your nervous system needs new experiences during that time.

Experiences of safety without that person.

Pleasure without that person.

Calm without that person.

Connection with other people.

Movement.

Good food.

Sleep.

Nature.

New places.

New memories.

Every time your brain experiences something that used to trigger the old alarm and discovers that nothing terrible happens, another tiny piece of relearning takes place.

The prefrontal cortex gains more control.

The alarm response loses some of its power.

The craving becomes less urgent.

And eventually you notice something remarkable.

You can still remember the person.

You may even still care about them.

But your body no longer reacts as if your survival depends on getting them back.

That is what letting go really looks like.

Not forgetting.

Not becoming indifferent.

But reaching the point where the memory no longer controls your nervous system.

And perhaps that is the most useful message neurobiology can give us about heartbreak:

You do not have to force yourself to stop feeling. You need to help your brain learn that you are safe again.

A while ago, I decided it was time to work on myself.

Not just a little.

I went all in.

So I signed up for a psychedelic retreat. (Yes, really. And before you start typing objections, my sister actually studied this at Harvard. 😉)

You know the kind of place…

Where everyone says things like:

“Your vibe attracts your tribe.”

By day three, I was almost starting to believe it.

I remember thinking:

“Liesbeth, this is going to be your year.”

And sure enough…

Not long afterwards, I met a wonderful man.

Great conversations.

Great sense of humour.

He seemed genuinely interested.

He texted.

He called.

He wanted to see me.

For a brief moment, I actually thought the universe had finally sorted out its paperwork.

Then I remembered…

The universe probably lives in Portugal.

Which explained quite a lot.

Because after a few weeks, that same man slowly turned into an emotional Wi-Fi signal.

Sometimes three bars.

Sometimes one.

But usually…

“No connection.”

Apparently, I’d wandered out of range.

My first thought?

“What did I miss?”

My second thought?

Well…

Probably my third.

“Hang on… this is actually far more interesting than I thought.”

As a practitioner, I see people every day whose bodies react long before their minds understand what’s happening.

Why should love be any different?

Maybe falling in love isn’t just chemistry between two people.

Maybe it’s neurobiology.

Perhaps it’s a nervous system that once learned that genuine closeness isn’t entirely safe.

That can leave someone longing for connection…

Right up until the moment real connection begins.

And that’s what fascinates me.

Not because I want to label people.

But because I’m becoming increasingly convinced that we only begin to understand human behaviour when we also understand the biology behind it.

That’s exactly why we work differently at Nederland Slank.

We don’t start with calories.

We start with the body’s building blocks.

Using blood analysis, we identify which nutrients the body needs to function at its best.

Only then do we look at regulating the nervous system. For that, we use an extensive neurotransmitter questionnaire, allowing us—when appropriate—to recommend targeted nutritional supplements that support healthy regulation.

Because a nervous system that’s constantly on high alert responds differently.

To stress.

To food.

And sometimes…

To love.

And no…

I still don’t know whether that retreat actually attracted my tribe.

But it certainly gave me a fascinating subject to explore.

And honestly?

I suspect the insights I’ve gained will last a lot longer than a few weeks of being in love.

Ik besloot eens flink aan mezelf te werken.

Niet een beetje.

Nee, meteen goed.

Dus schreef ik me in voor een psychedelische retreat. (Jawel… en mijn zus is erop afgestudeerd aan Harvard, dus niet meteen allerlei bezwaren gaan typen. 😉)

Je weet wel… zo’n plek waar iedereen zinnen zegt als:

“Your vibe attracts your tribe.”

Na drie dagen begon ik het bijna te geloven.

Ik dacht: nou Liesbeth, dit wordt jouw jaar.

En ja hoor.

Niet lang daarna ontmoette ik een ontzettend leuke man.

Leuk gesprek.

Leuke humor.

Veel belangstelling.

Hij appte.

Hij belde.

Hij wilde afspreken.

Ik dacht zelfs even dat het universum eindelijk zijn administratie op orde had.

Maar toen bedacht ik me dat het universum waarschijnlijk in Portugal woont…

Dus dat verklaarde een hoop.

Want na een paar weken veranderde dezelfde man langzaam in een emotionele wifi-verbinding.

Soms had je drie streepjes.

Soms één.

En meestal de melding:

‘Geen verbinding.’

Blijkbaar was ik buiten het dekkingsgebied beland.

Mijn eerste gedachte?

“Wat heb ik gemist?”

Mijn tweede gedachte? Nou,… misschien de derde.:)

“Wacht eens even… dit is eigenlijk veel interessanter dan ik dacht.”

Want als behandelaar zie ik iedere dag mensen bij wie het lichaam reageert voordat het hoofd begrijpt wat er gebeurt.

Waarom zou dat in de liefde anders zijn?

Misschien is verliefdheid niet alleen een kwestie van chemie tussen twee mensen.

Misschien is het vooral neurobiologie.

Een zenuwstelsel dat ooit heeft geleerd dat echte nabijheid niet veilig is.

Dat kan ertoe leiden dat iemand heel graag verbinding wil… totdat die verbinding daadwerkelijk ontstaat.

En precies dát fascineert mij.

Niet om iemand een etiket op te plakken.

Maar omdat ik steeds meer geloof dat we menselijk gedrag pas echt begrijpen als we ook de biologie begrijpen.

Dat is ook de reden waarom wij bij Nederland Slank anders werken.

Wij beginnen niet met calorieën.

Wij beginnen met de bouwstoffen.

Op basis van bloedonderzoek kijken we welke voeding het lichaam nodig heeft om weer optimaal te functioneren.

Pas daarna kijken we naar de regulatie van het zenuwstelsel. Daarvoor gebruiken we een uitgebreide neurotransmitterchecklist, zodat we – als dat nodig is – gerichte regulatiestoffen kunnen adviseren.

Want een zenuwstelsel dat voortdurend op scherp staat, reageert anders.

Op stress.

Op voeding.

En soms ook…

…op liefde.

En nee…

Ik weet nog steeds niet of die retreat mijn ‘tribe’ heeft aangetrokken.

Maar hij heeft me in ieder geval een geweldig onderwerp gegeven om me verder in te verdiepen.

En eerlijk?

Dat levert waarschijnlijk veel duurzamere inzichten op dan een paar weken verliefdheid.

Ik heb serieus overwogen om twee weken naar de nonnen in Vught te gaan.

Niet omdat ik ineens een religieuze roeping had, maar omdat ik Portugees wilde leren. Goed leren. Niet een beetje via een appje met plaatjes van appels, honden en treinstations.

Ik wilde een taalbad.

En ik ken mezelf inmiddels goed genoeg om te weten dat mijn hersenen niet geschikt zijn voor een LOI-achtige cursus. Of misschien moet ik het omdraaien: zo’n cursus is niet
geschikt voor mijn hersenen.

Rijtjes woordjes stampen, grammatica invullen, huiswerk maken en daarna hopen dat je in een Portugees dorp ineens vloeiend kunt uitleggen dat de tuinslang lekt, de kiwi’s water nodig hebben en de aannemer iets anders had beloofd.

Dat werkt bij mij niet.

Toen kwam het huis

De cursus bij de nonnen kostte ongeveer 15.000 euro.

Dat is veel geld, maar ik dacht: als ik in Portugal wil wonen, moet ik de taal serieus nemen.

Alleen had ik inmiddels ook een huis in Portugal. En een aannemer. En eerlijk gezegd denk ik dat mijn aannemer het een stuk prettiger vond dat ik die 15.000 euro niet in Vught uitgaf, maar in Portugese stenen, muren, tegels en allerlei dingen waarvan ik inmiddels geleerd heb dat ze altijd duurder worden dan je dacht.

Dus de nonnen gingen niet door.

Portugal won.

Of in elk geval: mijn huis won.

Google glass en de chip voor Chinees

Daar kwam nog iets bij.
Een oud vriendje van mij liep in 2013 al rond met Google Glass. Hij zei toen dat het vast niet lang meer zou duren voordat er een chip in je hoofd werd geplaatst waarmee je Chinees kon spreken.

Ik vond dat toen een tikje optimistisch.

Maar eerlijk is eerlijk: met de komst van AI, slimme brillen en vertaalapps dacht ik de laatste jaren wel steeds vaker: misschien hoef ik niet meer klassiek woordjes te stampen. Misschien komt de techniek mij gewoon tegemoet.

Toen de Meta AI glasses verschenen, dacht ik: daar gaan we. Nu komt mijn Portugese
redding.

Helaas.

We zijn inmiddels een jaar verder en een bril die soepel Nederlands, Engels en Portugees heen en weer vertaalt alsof ik geboren ben in Braga, bestaat voor mijn dagelijkse praktijk nog niet.

Maar het komt eraan. Daar ben ik vrij zeker van.

Ondertussen praat ik met mijn iphone

Tot die tijd gebruik ik mijn iPhone.
Met mijn tuinman. Met mijn personal trainer. Met mensen in het dorp.

En eerlijk gezegd werkt dat vaak verrassend goed.

Mijn personal trainer spreekt mij zelfs in het Nederlands aan via de app. Mijn tuinman doet dat ook. Niet omdat hij Nederlands spreekt, maar omdat hij moeite doet om mij te begrijpen en zich verstaanbaar te maken.

Dat is precies waar het voor mij om gaat.

Ik verwacht niet dat iedereen in Portugal Engels spreekt. Dat zou onredelijk zijn. Ik woon
hier. Ik wil de taal leren. Ik red me inmiddels met boodschappen, restaurants en gewone praktische dingen.

Maar een echt gesprek voeren is iets anders.

Een gesprek met humor, nuance, gevoel en een beetje snelheid. Een gesprek waarin je niet na elke zin hoeft te zoeken naar een werkwoord dat waarschijnlijk ergens achteraan hoort, maar je weet niet precies waar.

Dat is een ander niveau.

De markante taalhouding

Wat ik soms markant vind, is dat sommige Portugezen vrij snel zeggen: “je moet Portugees leren.”

Dat begrijp ik aan de ene kant.

Natuurlijk is Portugees de taal van Portugal. Natuurlijk is het netjes en verstandig om de taal te leren van het land waar je woont. Daar ben ik het volledig mee eens.

Maar er zit ook een andere kant aan.

Portugal leeft voor een belangrijk deel van mensen van buiten. Toeristen. Buitenlandse
bewoners. Mensen uit Noord-Europa die hier huizen kopen, aannemers betalen, restaurants bezoeken, belasting betalen, olijfolie kopen, wijn drinken en hun geld uitgeven in de lokale economie.

Dan is taal niet alleen een kwestie van aanpassen.

Taal is ook gastvrijheid.

En gastvrijheid betekent niet dat één partij alles moet doen. Gastvrijheid betekent dat je
samen probeert elkaar te verstaan.

Engels spreken is niet altijd luiheid

In Nederland schakelen we vaak automatisch over op Engels als iemand geen Nederlands spreekt.

Niet omdat wij Nederlands niet belangrijk vinden. En ook niet omdat we vinden dat iedereen zich maar aan ons moet aanpassen.

We doen dat omdat we praktisch zijn.

Als je elkaar wilt begrijpen, zoek je de kortste route naar communicatie.

Dat kan Engels zijn. Dat kan langzaam Portugees zijn. Dat kan een vertaalapp zijn. Dat kan handen en voeten zijn. Alles beter dan elkaar corrigeren zonder elkaar echt te bereiken.

Wat mij betreft is dat de kern.

Een taal leer je niet beter doordat iemand zegt: “je moet Portugees spreken.”

Een taal leer je beter doordat iemand langzaam spreekt, je helpt, lacht om de misverstanden en niet meteen doet alsof je een morele tekortkoming hebt omdat je de conjunctivo nog niet soepel uit je mouw schudt.

Met gezondheid werkt het eigenlijk net zo

Terwijl ik dit schrijf, realiseer ik me dat dit bij gezondheid niet anders werkt.

Veel mensen hopen dat één dieet, één supplement of één nieuw medicijn eindelijk het probleem oplost. Een beetje zoals ik hoopte dat een slimme bril mij ineens vloeiend Portugees zou laten spreken.

Maar zo werkt verandering meestal niet.

Je moet begrijpen wat er in jouw lichaam gebeurt. Je moet weten waarom iets bij jou wel of niet werkt. En vervolgens moet je het dagelijks toepassen, bijsturen en soms fouten maken.

Daarom werken wij bij Nederland Slank ook niet met een standaarddieet of alleen met calorieën tellen. We kijken naar het metabolisme, de bloedwaarden en de neurobiologie. Daarna vertalen we dat naar gewone dagelijkse voeding.

Niet één wondermiddel dus, maar begrijpen wat jouw lichaam nodig heeft en daar gericht mee aan de slag gaan.

Eigenlijk net als met een taal: je leert het niet doordat iemand blijft roepen wat je verkeerd doet. Je leert het wanneer iemand je helpt om het stap voor stap wél te kunnen.

Portugal heeft veel te bieden

Portugal heeft enorm veel kapitaal.

Niet alleen financieel. Juist niet.

Het land heeft ruimte, licht, kust, bergen, dorpen, steden, geschiedenis, olijfolie, wijn, natuur, regen in het noorden en zon in het zuiden. Het heeft plekken waar mensen uit vollere, duurdere, snellere landen naar verlangen.

Maar de wereld verandert.

Wijnconsumptie lijkt niet vanzelfsprekend eindeloos te blijven groeien. Klimaat en
regenpatronen schuiven. Toerisme verandert. Buitenlandse bewoners worden belangrijker, maar ook kritischer. Mensen kiezen niet alleen voor zon, maar ook voor gemak, veiligheid, communicatie en welkom voelen.

Dan wordt gastvrijheid economisch kapitaal.

Niet als glad marketingwoord, maar gewoon in de dagelijkse praktijk.

Hoe praat je met iemand die jouw taal nog niet goed spreekt?

Help je iemand?
Gebruik je een app?
Spreek je langzaam?
Of zeg je: “je moet Portugees leren”?

Dat verschil voelt een buitenlander meteen.

Misschien is de toekomst eenvoudiger

Misschien loop ik over een paar jaar alsnog met een slimme bril rond die alles direct vertaalt.

Dan hoort de tuinman mij in perfect Portugees en hoor ik hem in keurig Nederlands. Dan
bestel ik in Porto een visje, bespreek ik met de aannemer de afwatering en voer ik bij de
bakker een gesprek over de staat van de wereld.

Tot die tijd doe ik het met mijn iPhone, mijn beperkte Portugees en mensen die bereid zijn om samen een beetje moeite te doen.

En misschien is dat voorlopig ook goed genoeg.

Want uiteindelijk gaat taal niet alleen over woorden.

Taal gaat over contact.

En contact maak je niet door iemand te corrigeren.

Contact maak je door elkaar tegemoet te komen.

Gezond eten en gewicht verliezen.

Mission impossible of haalbare kaart?

Ondanks hun beste bedoelingen én beter weten grijpen nog hele volksstammen regelmatig naar grote hoeveelheden junkfood. Ze zijn zich er volledig van bewust dat ze zichzelf ermee schaden en toch blijven ze het doen. Herkenbaar? 

De waarheid is dat de effecten van bepaalde voeding een met drugs vergelijkbare verslavende werking kunnen hebben. Voedselverslaving is een serieus probleem en de belangrijkste reden dat mensen zichzelf waar het (over)eten betreft niet in de hand hebben.

Maar, wat IS voedselverslaving eigenlijk?

Junkfood activeert dezelfde neurotransmitters als drugs. Dezelfde hersengebieden en dezelfde symptomen worden getriggerd. Geprefabriceerd junkfood heeft ook op dezelfde beloningssystemen effect als drugs. Denk daarbij aan dopamine Het heeft dus ook niets van doen met gebrek aan wilskracht. De geïntensiveerde dopamine reactie kaapt de biochemie van de hersenen. Dit is niet alleen het geval bij junkfood maar bij al het voedsel dat hoge percentages suiker of bewerkte tarwe heeft.

Voedselverslaafden zijn gevangen in een vicieuze cirkel van onbedwingbare trek en vreetbuien. Het voedsel dat ze tot zich nemen is als de fix van een junkie. Men ziet ook dat de bloedsuikerspiegel tegelijk met de beloningssystemen van de hersenen maximaal omhoog schiet, wat weer nieuwe alles overheersende eetbuien tot gevolg heeft

Als je gebukt gaat onder overgewicht is er een grote kans dat je juist aan bepaalde voedselgroepen verslaafd bent, zonder dat je je daarvan bewust bent. Het is ook echt niet jouw schuld. Voedselverslaving wordt makkelijk weggezet als een emotionele tekortkoming maar het is in feite een biochemische aandoening. Om het kort en duidelijk te stellen: je hormonen, je smaakpapillen en je hersenactiviteit zijn gekaapt door de voedingsindustrie.

Suikerrijke, zwaar geprefabriceerd voedsel en geraffineerde koolhydraten zoals pasta, chips en brood worden door je lichaam in suiker omgezet, waardoor je bloedsuikerwaarden omhoog schieten elke keer dat je ze eet. Dit beloningssysteem is te vergelijken met het effect van cocaïne en heroïne. En dat is meteen de reden waarom afkicken zo moeilijk is.

Ons lichaam heeft natuurlijk wel de gezonde koolhydraten nodig. Die in groenten, volkoren granen en fruit met een lage glycemische waarde zoals bessen. Ondertussen zijn de effecten van de suikers en zout  in junkfood keuzes fataal voor je gezondheid. Het gevolg: morbide obesitas type2 diabetes, hart aandoeningen kanker, Alzheimer artritis en depressie zijn slechts enkele voorbeelden. En dan hebben we het niet eens over je gebrek aan zelfvertrouwen of trots zijn op je lichaam.

Helaas is er geen methode om te testen op ‘voedselverslaving’ . De constatering hier van is puur gebaseerd op gedragingen zoals:

Ondanks dat je ‘vol’ zit blijf je naar bepaalde voedselsoorten verlangen.
Je eet vaak meer dan je van plan was
je eet tot je het gevoel hebt te ontploffen
Je voelt je schuldig nadat je fout eten hebt gegeten, toch eet je het snel alweer
Je verzint redenen waarom je best het ‘foute’ voedsel mag eten van jezelf
Je pogingen om te stoppen of te minderen zijn niet of maar heel kort succesvol.
Je verbergt je eetbuien voor je omgeving.

Als dit herkenbaar is… wat je ook doet, onderneem IETS!

Het houdt niet op, niet vanzelf. In fact, het zal alleen nog maar erger worden na verloop van tijd. Er zijn diverse manieren om actie te ondernemen. Je kunt bijvoorbeeld cold turkey detoxen. Hiermee ‘reset’ je je hele beloningssysteem: je hormonen, je neurotransmitters en je metabolisme.

Een totale detox zal:
Je insuline pieken afvlakken en tegelijkertijd de opslag van buikvet en vreetaanvallen verminderen. Het stress hormoon cortisol reduceren. Cortisol is verantwoordelijk voor je vreetaanvallen, suikerverslaving en opslag van buikvet.
het vermindert het ‘hongerhormoon’ ghreline.
Verhoogt de peptide waarden. Het darmhormoon dat je het ‘ik zit vol’ gevoel geeft.
Verhoogt de natuurlijke dopamine waarden en herstelt je beloningssysteem zodat je weer plezier uit natuurlijke voeding haalt.
Het herstelt je smaakpapillen. Je PROEFT je eten weer.
het verlaagt ontstekingen die aan de basis van elke gewichtstoename en chronische ziekte liggen.

Hoe dan?

Elimineer alle ‘giftige’  voeding uit je dieet. Dat wil zeggen,

alle suiker, of suikerhoudende dranken en voedselvormen. Honing, agave, frisdrank.
Gluten,
alle bewerkte granen
zuivel
voorgefabriceerd voedsel waaronder ook oliën
alcohol
cafeïne en andere stimuli

Tijd voor wat goed voor je is!

Detox Boosters zoals fruit, groene groenten, citrusvruchten, knoflook, noten, zaden en Omega3 oliën.
voeding die de darmwerking stimuleert: groenten als broccoli en spruiten, volkoren granen (wilde rijst, quinoa, spelt etc.) noten, bananen, uien
Voeding die ontstekingsremmend werkt. Amandelen, walnoten, groene bladerige groenten (spinazie, kool). Vette is zoals zalm tonijn makreel en fruit zoals aardbeien, blauwe bessen, kersen en sinaasappels.
Voedsel dat je bloedsuiker in balans brengt. Eieren, kip, vis, vlees, meloenen, bessen, en voedsel dat rijk is aan volkoren en vezels.
Oliën zoals olijf of kokosnoot olie.
Water
Beweging
Slaap en relaxmomenten

Schrijf je doelen ook op voor jezelf. Houd een eetdagboek bij. Zorg dat je geen ‘foute voeding’ in huis hebt. En: GEEF NIET OP. Je hebt een leven lang over deze eigenschappen gedaan, dus wees mild voor jezelf als je een terugval hebt. Herpak jezelf en begin de volgende dag weer. Het is NOOIT TE LAAT OM TE BEGINNEN.